تبلیغات
مین و شهادت - ایران در محاصره ۱۶ میلیون مین
 
درباره وبلاگ


سلحشوران و دلاوران مردان عرصه های نبرد حق علیه باطل پس از پایان جنگ نیز ، در میادین مین و گلوله های عمل نكرده با پیروی از سید و سالار شهیدان حضرت ابا عبد... الحسین (ع) جهاد در راه آزادگی را برگزیده و با نثار خون خود ریشه های توسعه و آبادانی كشور را آبیاری می نمایند.


مدیر وبلاگ : سروش نوری
نویسندگان
صفحات جانبی
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
سایت شهید حاج احمد کاظمی
رتبه 4 در گوگل
* *
مین و شهادت
شهدا و جانبازان پاكسازی میادین مین به رشادت و ایثار معنا بخشیدند




ایران در محاصره ۱۶ میلیون مین

جنگ تحمیلى عراق علیه ایران باعث شد كه پس از جنگ در بخش وسیعى از مناطق كشور ما انواع مین و مواد منفجره عمل نكرده باقى بماند

«مین ها نگهبانان خاموشى هستند كه هرگز خطا نمى كنند و هیچ وقت به خواب نمى روند و هرگز صلح را به ارمغان نمى آورند.»
این جمله اى است كه یك افسر كامبوجى به زبان مى آورد. جمله اى كه از دل واقعیت تلخ جنگ برخاسته. در عصر حاضر دولت هاى تك محور با خصلت سلطه طلبى و اقتدارجویى براى رسیدن به خواسته هاى غیرقانونى خود از هیچگونه ظلم و ستمى كوتاهى نكرده و در راه رسیدن به این اهداف از هرگونه وسایل و ابزارى استفاده مى كنند كه یكى از این تجهیزات كه مى توان به آن اشاره كرد «مین» است. امروزه در جنگ هاى برون مرزى و داخلى، كشورها از این ابزار به منظور حفاظت از نقاط استراتژیك جنگى، قطع ارتباط جاده هاى لجستیكى و جلوگیرى یا كند كردن حركت دشمن به سوى جلو، از بین بردن یا صدمه زدن به نفرات و تجهیزات دشمن بهره مى گیرند و این سلاح قابلیت هاى خود را در این زمینه نیز به اثبات رسانده است. مین ها در ۵۵ سال اخیر تاكنون مورد استفاده كشورهاى درگیر مخاصمه بوده و براى نخستین بار این مین ها در جنگ جهانى دوم مورد استفاده قرار گرفتند. شاید بتوان به جرأت گفت جمع كشته شدگان و مجروحان مین در ۵۰ سال اخیر از اثرات انفجار بمب ها و سلاح هاى هسته اى یا شیمیایى به مراتب بیشتر بوده است.

۹۰ میلیون مین، ۹۰ كشور درگیر
مین هاى زمینى سالها و اغلب دهه ها پس از پایان مخاصمات در زمین باقى مى مانند. به طورى كه در حال حاضر ۹۰ میلیون مین خنثى نشده در سراسر جهان وجود دارد و بیش از ۸۴ كشور جهان با این مسأله مواجه هستند. گفته مى شود این سلاح مرگبار در هر ۲۲ دقیقه جان یك نفر و در هر روز ۳۲ نفر و در هر ماه ۲ هزار قربانى را از سراسر جهان مى گیرد و طبق اعلام مركز اطلاعات ملل متحد در ایران تخمین زده شده كه سالانه بیش از ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر كشته و مجروحین جدید به واسطه بقایاى اینگونه مواد منفجره هستند كه بیش از ۸۰ درصد از این قربانیان را غیرنظامیان تشكیل مى دهند. در این میان سهم كودكان بى گناه نیز
۳ الى ۴ هزار نفر در سال است كه آمار كشته شدگان این بى دفاعان در آنگولا، كامبوج، افغانستان، بوسنى و هرزگوین بیش از دیگر كشورها است. همچنین براساس آمارهاى اعلام شده از سوى مجامع بین المللى، در كشور آلبانى سالانه ۱۳۶ نفر، در بوسنى و هرزگوین ۹۴ نفر، كرواسى ۵۱ نفر، اریتره ۵۴ نفر و اتیوپى ۱۰۰ نفر در اثر این سلاح جهان خود را از دست مى دهند. عراق، افغانستان، كامبوج، ویتنام، كلمبیا، مصر و ایران از جمله آلوده ترین كشورها به مین هستند كه مى توان نام برد. وجود مین ها علاوه بر اینكه سالانه جان هزاران نفر را مى گیرد، مانع پیشرفت و توسعه بسیارى از كشورها نیز مى شود. اما از سوى دیگر تجارت همین سلاح در دنیا سالانه ۳ میلیارد دلار را عاید كشورهاى تولیدكننده مى كند كه از جمله این سازندگان مى توان به كشورهایى چون ایالات متحده آمریكا، چین، روسیه و هندوستان اشاره كرد.
تاریخ مین در جهان
بیشترین مین هاى زمینى كه بعد از جنگ جهانى دوم مورد استفاده قرار گرفته اند از نوع مین هاى پلاستیكى و عروسكى است كه عمرى طولانى در ماندگارى دارند. این مین ها بین سالهاى ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰ میلادى مورد استفاده قرار مى گرفتند كه در حال حاضر این سلاح ها در اشكال جدید و طرح هاى نوین هنوز مورد استفاده قرار مى گیرند.
مین هاى ضدنفر علاوه بر اینكه عمر بسیار طولانى دارند، قابل حركت نیز هستند. این مین ها به علت وزن سبك و كمى كه دارند، روان و گردان هستند و بر اثر باران و نزولات جوى از جایى به جاى دیگر حركت كرده و اثرات مخرب خود را همیشه حفظ مى كنند.
انواع مین ها شامل: بشقابى، ضدنفر، ضدخودرو، ضدنفربر، ضدتانك و مین والمرا هستند. مین والمرا با كوچكترین برخورد منفجر شده و حدود هزار ساچمه به اطراف پرتاب مى كند كه به شكار قربانیان خود مى روند.
گفتنى است قدرت انفجار مین ها بنا به نوع آنها متغیر است. به طور مثال قدرت انفجار مین هاى ضدتانك بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ كیلوگرم و وزن آنها بین ۲ تا ۹ كیلوگرم است. همچنین مین هاى ضدنفر، كوچكتر از مین هاى ضدتانك بوده و به طور معمول قدرت انفجارى آن بین ۱۰ تا ۲۵۰ كیلوگرم است و در حدود ۵ تا ۵۰ كیلوگرم موج انفجار تولید مى كند. مین هاى زمینى به نحوى ساخته مى شوند كه قربانى خود را از پاى درآورند یا دست كم او را ناكار كنند. لازم به ذكر است تولید یك مین ضدنفر هزینه اى معادل ۴ دلار دارد، اما هزینه هاى یافتن و انهدام آن، براى هر مین بین ۳۰۰ تا یك هزار دلار دربردارد. به عبارتى هزینه پاكسازى ۳۰ برابر تولید است. به گفته سونیل نارولا رئیس نمایندگى ملل متحد در ایران، از بین بردن مین و از بین بردن عواقب آن هزینه بسیار زیادى را دربرداشته است. به طورى كه در سال ۲۰۰۴ م، ۳۹۹ میلیون دلار در این زمینه سرمایه گذارى و هزینه شده است.
براساس گزارش صندوق حمایت از كودكان سازمان ملل (یونیسف)، هنوز ۸۰۰ هزار تن مواد منفجره و ۳‎/۵ میلیون مین زمینى از جنگ ویتنام وجود دارد كه این مین ها از سال ۱۹۷۵ میلادى تاكنون باعث مرگ و مجروح شدن یك صد هزار نفر در این كشور شده است.
مین سوغات جنگ عراق ؛ در یك نگاه
زمانى كه قطعنامه شماره ۵۹۸ در سال ۱۳۶۸ بین دو كشور ایران و عراق به امضا رسید، تمام مردم مرزنشین نواحى غرب و جنوب غربى كشور كه هشت سال تمام زیر آتش توپ و هواپیما و موشك و بمب بودند و زمین و كاشانه و مال خود را از دست داده بودند، جشن گرفتند. همگان گمان مى كردند كه تاریخ آلام و دردهایشان به پایان رسیده است اما متأسفانه آنان متوجه نبودند كه جنگ هنوز در این مناطق وجود دارد. گستردگى و استفاده و كاربرد وسیع از سلاحى آرام اما مخرب و مرگبار به نام «مین هاى زمینى» باعث گردید كه مصیبت بارترین و فاجعه انگیزترین تراژدى در كشتار و نقص عضو انسان هاى بى گناه در این مناطق ایجاد شود.
آلودگى به مین و مواد منفجره در مرزهاى غربى و جنوب غربى كشور ایران بر اثر جنگ تحمیلى رژیم بعثى عراق در مقاطع زمانى ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ صورت گرفت و این امر باعث گردید ایران در طول ۸ سال جنگ با عراق به یكى از قربانیان بزرگ مین درجهان بدل شود.
به گفته «كنوت اوستبى » هماهنگ كننده مقیم سازمان ملل متحد در تهران، تقریباً روزى دو نفر و سالانه حدود ۸۰۰ نفر در مناطق آلوده به مین در پنج استان مرزى جمهورى اسلامى ایران زخمى شده و یا جان خود را از دست مى دهند. استانهاى ایلام با مساحت یك میلیون و ۷۰۰هزار هكتار، خوزستان بامساحت یك میلیون و ۳۸۰ هزار هكتار ، استان كرمانشاه با مساحت ۶۹۱ هزا ر هكتار ، آذربایجان غربى با مساحت ۵۹ هزار هكتار و كردستان با مساحتى به وسعت یك هزار و ۴۸۰هكتار ، بنا به تحقیق انجمن حمایت از مصدومین مین ایران به ترتیب آلوده ترین نقاط ایران از این منظر به حساب مى آیند. بنا به گزارش همین انجمن تعداد شهدا در استان ایلام ۲۵‎/۷ درصد و مجروحین ۲۰‎/۶درصد، در استان خوزستان ۲۱‎/۱درصد شهید و ۱۸‎/۸درصد مجروح ، استان كرمانشاه ۳۰‎/۸ درصد شهید و ۳۱‎/۹ درصد مجروح، استان آذربایجان ۷ درصد شهید و ۱۴‎/۲ درصد مجروح و استان كردستان ۱۵‎/۴ درصد شهید و ۱۴‎/۵ درصد مجروح مى رسد.
ایران در محاصره ۱۶ میلیون مین
جنگ تحمیلى عراق علیه ایران باعث شد كه پس از جنگ در بخش وسیعى از مناطق كشور ما انواع مین و مواد منفجره عمل نكرده باقى بماند.
طبق نظر كارشناسان پس از جنگ ، در بیش از ۴‎/۲ میلیون هكتار از مناطق مرزى بالغ بر ۱۶ میلیون مین توسط نیروهاى عراقى كاشته شده است كه حدود ۲‎/۴ میلیون هكتار از این مقدار اراضى همچنان آلوده به مین است. كه براساس اطلاعات منتشره حدود یك سوم آلودگى میادین مین مربوط به استان خوزستان است.
به گفته این كارشناسان این مین ها بعضاً ۲۳ سال قبل توسط نیروهاى عراقى كار گذاشته شده و با مرور زمان به دلیل عوامل جوى حساس شده و خطرناكتر از روز اول عمل مى كنند و پاكسازى آنها بسیار سخت تر است.
اما چه كسى مسؤول پاكسازى است؟
حدود ۲ سال قبل یعنى ۱۵ سال پس از پایان جنگ این مسؤولیت از سوى وزارت كشور به وزارت دفاع سپرده شد و این وزارتخانه هم اكنون، با بهره گیرى از تجهیزات مین زدایى نظیر مین كوب تفتان مشغول پاكسازى ۲‎/۴ میلیون هكتار زمین باقیمانده از مجموع ۴‎/۲ میلیون هكتار زمین آغشته به مین است. اما در كنار این وزارتخانه برخى سازمانهاى غیردولتى همچون كانون مشاركت براى پاكسازى مین، انجمن حمایت از مصدومین مین ایران و ... به طور موازى مشغول فعالیت هستند. اما باید اذعان داشت كه تنها عهده دار بودن مسؤولیت مؤلفه كافى در این راستا نیست، بلكه آن چیزى كه لازمه به اجرا درآوردن هر تئورى و مسؤولیتى است، اختصاص دادن بودجه و اعتبار است.
به گفته كارشناسان ، سرعت كاشت مین ۲۵ برابر از سرعت خنثى سازى آن بیشتر است. ارزیابى هاى به عمل آمده نشان مى دهد براى خنثى سازى ۱۶ میلیون مین و مواد منفجره باقیمانده از جنگ، ۳۰۰ میلیارد دلار هزینه لازم است ، این در حالى است كه بودجه اى معادل سالانه یك میلیارد دلار براى پاكسازى مناطق آلوده در نظر گرفته شده است كه این میزان بودجه زمان زیادى بیش از ۲۰ سال را مى طلبد تا پاكسازى كامل مناطق آلوده را انجام پذیر كنند.
كارشناسان معتقدند كه تولید هر مین چهار دلار هزینه داشته وپاكسازى آن نزدیك به یك هزار دلار هزینه دارد. با توجه به گستردگى مناطق آلوده در سطح پنج استان غرب و جنوب غربى و پراكندگى جمعیت آن در این محدوده (دیواندره از مناطقى است كه نیاز به توجه خاص دارد)، كشاورزان ساكن، عشایر كوچ نشین و كودكان بیشتر در معرض خطر هستند.
گذشته از هزینه هاى گزافى كه پاكسازى میادین مین در بر دارد، خسارات جانى ناشى از نقص عضو نیز از دیگر ارمغانهاى این سلاح مرگبار است كه براى ساكنین مرزها در بر دارد.
به گفته علیرضا قدیانى مدیر عملیات اجرایى امداد و نجات، هزینه هاى ناشى از زخمى شدن قربانیان این سلاح نیز بسیار گران است. بطورى كه اگر محاسبه كنیم كه ۸۰۰ تا یك هزار دلار هزینه یك پاى مصنوعى باشد و هر بار در فاصله هر شش ماه تعویض شود، مى توان گفت ۲۰ الى ۱۰۰هزار دلار هزینه پاى هر كودك در طول عمر اوست و صرفنظر از تأثیرات روحى ، روانى و اجتماعى و اقتصادى این حوادث براى هر فرد، اگر نان آور و والدین دچار ضایعه شوند، یك خانواده با مشكل فراوانى روبرو خواهد بود.
در طول ۱۷ سال پس از جنگ تحمیلى تلاشهایى براى پاكسازى مناطق جنگى از مین صورت گرفته و افرادى نیز در این راه به شهادت رسیده اند، اما ایران همچنان در میان بیش از ۸۰ كشور جهان بعد از مصر مقام دوم جهان را دارد.
چه باید كرد؟
شاید بتوان گفت پنج جزء یا ركن براى مین زدایى در سطح بین المللى مشخص و پذیرفته شده است كه اشاره به آن خالى از فایده نیست.
۱ - برداشت و انهدام مین و نشانه گذارى ، حصاركشى مناطق آلوده .
۲ - آموزش خطرات مین (هشدار خطرات مین) به منظور آگاه كردن مردم نسبت به خطراتى است كه با آن مواجهند. شناخت آنان از مین و آشنایى با راههاى دورى از خطر . ۳ - ارائه خدمات درمانى و توانبخشى به آسیب دیدگان . ۴ - منع به كارگرى مین با هدف جهانى عارى از خطر مین و ترغیب كشورها براى مشاركت در پذیرش كنوانسیون ها و معاهدات بین المللى مربوطه به منظور توقف تولید ، تجارت ، صادرات و واردات استفاده از مین ها. ۵ - كمك به كشورها براى انهدام مین هاى ذخیره شده شان به گونه اى كه در توافقات بین المللى مطرح شده است.
مین زدایى بشردوستانه شامل تلاش براى حمایت از ساكنان مناطق خطرخیز و آموزش آگاهى از خطرات مین،كمك به قربانیان و آسیب دیدگان به منظور رسیدن به خودكفایى ، قانونمندى در بهره بردارى از مین و انهدام مهمات ذخیره هاى جمع آورى شده است.
اشاره به ركن چهارم یعنى «منع به كارگیرى مین» با هدف جهانى عارى از خطر مین شاید مهمترین و با اهمیت ترین ركن در این راستا در سطح بین المللى است كه به لحاظ اهمیت خاص آن در سال ۱۹۹۷ میلادى تبدیل به یك معاهده بین المللى گردید. معاهده منع كامل مین هاى ضدنفر (كنوانسیون آتاوا) در كانادا تهیه و تصویب شد و تاكنون ۱۴۸ كشور به این معاهده پیوسته اند. اما نام كشورهاى سازنده چنین سلاحهایى چون آمریكا، روسیه، چین و هندوستان هنوز در لیست هم پیمان ها هم چنان خالى است.